تبلیغات
عطوفت دراسلام - سرزمین یکپارچه اسلامی
عطوفت دراسلام
پنجشنبه 13 مهر 1391

سرزمین یکپارچه اسلامی

پنجشنبه 13 مهر 1391

نوع مطلب :

مراحل حرکت به سوی سرزمین یکپارچه اسلامی با نظام حکومتی واحد

رسیدن به هدف یکپارچکی دارالاسلام و تشکیل قطب قدرت جهانی اسلامی، به دلیل مواجهه با موانع و سدهای بسیاری که از سوی استعمار بر آن تحمیل شده است، باید در چند مرحله پیگیری شود.

یک نقطه عطف در این روند آن است که دولت‌های مستقل و اتمیزه کنونی بتوانند طبق نظامی، که ممکن است نوعی جامعه فدرال یا هر گونه‌ اتحاد و ائتلاف دیگری باشد، قدرت سیاسی واحدی را نه مبتنی بر زور و قدرت و سلطه، شبیه امپراطوری‌های سنتی و خلیفه‌گری‌های تاریخی و نه مبتنی بر دیکتاتوری و مطلقه‌گرایی، نظیر دولت‌های فعلی عربی، بلکه بر پایه وحدت و ائتلاف و حکومت شورایی و تصمیم‌گیری جمعی پدید آورند. لازم است که ما در این مسیر از تجارب قبلی جهان اسلام و درس‌هایی که از دوران شکوفایی تمدن اسلامی و عبرت‌هایی که از افول این تمدن و فروپاشی یکپارچگی اسلامی برایمان حاصل شده است، بهره ببریم و نیز با دوری از رفتارهای غیر عقلانی و ضد اسلامی حکومت‌ها و خلافت‌های گذشته و با استفاده از آنچه که پیشرفت دانش بشری از جمله در جنبه‌های متدولوژی، علم سیاست و استراتژی در اختیارمان نهاده است، مسیر را برای دستیابی دائم و موفق به شکوفایی تمدن اسلام و قدرت یکپارچه مسلمین فراهم کنیم.

پیش از این ذکر شد که فکر دولت اسلامی می‌تواند گزینه واسطه‌ای باشد برای تبدیل دولت ملی به خلافت اسلامی؛ یعنی، می‌توان ابتدا دولت ملی، یعنی دولتی در چارچوب مرزهای جغرافیایی خاص با منافع و نگاه‌های ملی را تبدیل به دولت اسلامی نمود؛ یعنی، دولتی که هنوز محصور در مرزهای جغرافیایی است و نتوانسته به کلی این مرزها و تقسیم‌بندی‌ها و جداسازی‌ها را انکار نماید ولی در تصمیم‌گیری‌های داخلی و مناسبات خارجی می‌کوشد تا ملاحظات اسلامی را رعایت کند. پس از به وجود آمدن دولت اسلامی در سرزمین‌های مسلمین، می‌توان با یکپارچگی این حکومت‌ها، خلافتی مقبول مسلمین و فراگیر در سرزمین‌های اسلامی پدید آوریم.

همانگونه که در تبدیل دولت ملی به حکومت واحد اسلامی گزینه واسطه‌ای به نام دولت اسلامی را مدنظر قرار دادیم، در تبدیل ملت به امت و تشکیل دارالاسلام سیاسی یکپارچه نیز باید گزینه‌های واسطه‌ای را مدنظر قرار دهیم چرا که همانگونه که گفتیم پروسه امت‌سازی به مراتب سخت‌تر از ملت‌سازی است و نیروهای بسیاری بر سر راه اتحاد مسلمین و یکپارچگی بلاد اسلامی قرار گرفته‌اند.

دولت‌های مستقل کنونی که بر مسلمین حکومت می‌کنند و خود را در قالب ملت و ملت خود را در قالب مرزهای جغرافیایی ریخته‌اند، ابتدا باید با تشکیل ائتلاف‌های منطقه‌ای و سراسری چون سازمان کنفرانس اسلامی یا دیگر سازمان‌های متحد اسلامی راه را برای تشکیل یک اتحادیه قوی متشکل از تمامی کشورهای اسلامی هموار کنند و آنگاه به تقویت هر چه بیشتر این اتحادیه و کاهش فواصل بین کشورها و ملل اسلامی بکوشند و شرایط را برای تبدیل آرام این اتحادیه اسلامی به یک نظام فدرال اسلامی آماده کنند. بدون اینکه مسلمین هیچیک از سرزمین‌های اسلامی احساس وابستگی به دیگران یا از دست دادن امنیت و استقلال را داشته باشند.

پس در این مبحث سه گزینه واسطه‌ برای تبدیل دولت‌های ملی فعلی به حکومت واحد اسلامی ارائه شد. این سه گزینه واسطه که به ترتیب زمانی ارائه شده است عبارتند از: 1- سازمان‌های منطقهای و جهانی بین دولتهای مسلمین چون سازمان کنفرانس اسلامی که اکنون کمابیش فعالیت می‌کند 2- « اتحادیه اسلامی » که به شرط هماهنگی در تصمیم‌گیری‌های خارجی حکومت‌های اسلامی و افزایش روابط تجاری، فرهنگی، اقتصادی، نظامی و سیاسی دولت‌های اسلامی با یکدیگر و کاهش فاصله‌های کشورهای اسلامی و تصمیم‌گیری‌های آن‌ها، محقق می‌شود. 3- نظام « فدرال اسلامی » مبتنی بر حکومت شورایی، شایسته سالاری، آزادی و عدالت.

در مرحله سازمان کنفرانس اسلامی، کشورهای اسلامی مرزهای ملی خود را فراموش نمی‌کنند. منافع ملی همچنان خود را نشان می‌دهد و هنوز مفهوم ملت پررنگ است و دولت ملی همچنان با تصمیم‌گیری‌های ملی و با مد نظر قرار دادن منافع ملی حکومت می‌کند. در مرحله اتحادیه اسلامی کشورها به یکدیگر نزدیک‌تر می‌شوند. مفاهیمی چون امت و یکپارچگی دارالاسلام سیاسی به تدریج خود را نمایان می‌سازد و مصالح و مضار جهان اسلام خود را وارد تصمیم‌گیری‌های حکومت‌های مسلمین می‌کند. در این مرحله دولت‌های مسلمین به عنوان یک اتحادیه یعنی یک واحد تاثیرگذار و کارآمد در عرصه بین‌الملل، موضعی مشترک می‌گیرند. مرزهای ملی به تدریج در برابر منافع و مصالح فراملی رنگ می‌بازد و مفاهیمی بزرگ‌تر و فراگیرتر چون مصلحت تمام امت اسلام مطرح می‌شود. در مرحله تشکیل نظام فدرال اسلامی، مسلمین تشکیل یک ملت واحد را می‌دهند به نام امت. در این مرحله امت جایگزین ملت می‌شود و مسلمین هر سرزمینی حکومت خود را به عنوان بخشی از حکومت « فدرال اسلامی » یا « ایالات متحده اسلامی » انتخاب و تعیین می‌کنند. در این مرحله مرزهای ملی از بین میرود. مسلمین خود را ساکنان یک کشور می‌دانند و در نظام بین‌المللی نیز به عنوان یک واحد و یک قطب قدرتمند حاضر می‌شوند، با موضع‌گیری و خط مشی واحد.

در نظام فدرال اسلامی یا ایالات متحده اسلامی مسلمین هر سرزمینی آزادند تا کارگزاران حکومتی را آنگونه که می‌پسندند انتخاب کنند و بدین صورت در تصمیم‌گیری‌های سرزمینی احساس رضایت و عدم وابستگی دارند ولی در مجموع آنها تشکیل یک کشور را می دهند و در قالب یک نظام و یک حکومت می‌زیند و در امور کلی چه در داخل و چه در رفتارهای خارجی حکومت، تصمیم‌گیری‌های واحد و فراگیر، اتخاذ و اجرا می‌شود.

در این نوع نظام می‌توان گفت که یکپارچگی سیاسی دارالاسلام محقق شده است. اهمیت در نظر گرفتن گزینه‌های واسطه در تبدیل ملت به امت با عبارات و تعبیرات گوناگون در کلام متفکرین و جریان‌های شاخص حرکت بازگشت به اسلام نیز دیده می‌شود. چرا که همه جریان‌های آگاه و پیشرو اسلامگرا به وجود سدهای بسیار بر سر راه تبدیل ملت به امت واقف‌اند و آنرا امری مرحله به مرحله و قدم به قدم می‌دانند.

همانگونه که در این مبحث نیز به عنوان گزینه‌های واسطه‌ به سه مرحله سازمان اسلامی، اتحادیه اسلامی و نظام فدرال اسلامی اشاره شد.

« سید قطب » مؤلف بیدارگر و دانشمند شهیر در این باره پیشنهاد می‌کند که روند زیر در دستور کار مسلمین قرار گیرد: « در گام اول: بازگشت به سوی اسلام در داخل هر دولت کوچک و بزرگ اسلامی گام دوم: جمع شدن همه این دولت‌های کوچک و بزرگ، چه در میدان سیاست بین‌المللی و چه در قسمت اقتصادی و نظامی، زیر پرچم وحدت اسلامی.

این وحدت و یکپارچگی می‌تواند پرچم نوینی را که نشانه طرز تفکر انسانی جدید و نجات‌دهنده انسانیت گمراه و بدبخت است، حمل نماید. این وحدت، از لحاظ جغرافیایی از سواحل اقیانوس اطلس تا اقیانوس آرام، امتداد دارد. »

همانگونه که دیدیم سید قطب دو مرحله کلی را پیشنهاد کرده است. یکی آنکه هر دولت از دولت‌های ملی مسلمین به سمت اسلام باز گردد و یا به همان اصطلاح تبدیل به دولتی شود که اگر چه در مرزهای ملی محصور است اما بکوشد تا ملاحظات اسلامی را در سیاست‌گزاری‌ها در نظر داشته باشد و در مرحله بعد هر یک از دولتهای اسلامی در عرصه سیاست خارجی و در ابعاد مختلف تصمیم‌گیری تحت یک پرچم و به عنوان یک واحد نمود پیدا کنند.

جا دارد بگوییم سید قطب، یکی از اعضا و متفکرین برجسته و نویسندگان توانای جنبش اسلامی اخوان‌المسلمین مصر بود که به دلیل نشر افکار اسلام‌گرایانه‌اش به دست حکومت ناسیونالیست و عرب‌گرای مصر به شهارت رسید.

جبهه نجات اسلامی الجزایر، به عنوان جنبشی اسلامی در قرن حاضر یکی از مثال‌های بحث ماست. در نظر این جنبش اسلام‌گرای الجزایری حرکت بازگشت به اسلام نمی‌تواند و نباید به الجزایر یا هر کشور دیگری محدود بماند. در ارگان رسمی جبهه به کرات به عبارت « از طنجه تا جاکارتا» که مبین اعتقاد آنان به یکپارچگی امت اسلامی است، برمی‌خوریم. « مدنی » از رهبران این جبهه گفته است: « جبهه نجات اسلامی معتقد است که کشورهای اسلامی یک واحدند و آن دارالاسلام می‌باشد. »

از دیگر حرکت‌های اسلامی که می‌توان نام برد حرکت اسلامی محمد احمد سودانی است. این حرت هوادار بازگشت به اسلام بود، که در دیدگاه وی نباید در سودان محدود می‌ماند. چرا که او سودان را به مثابه یک واحد مستقل فرض نمی‌کرد ،بلکه آنرا بخشی از جهان اسلام می‌دانست و آزادی آنرا مقدمه آزادی تمام بلاد اسلامی می‌دانست. محمد احمد، سودان را از یوغ استعمار نجات داد و هدف بعدی او مصر بود که متأسفانه پس از مرگ وی با حمله انگلیس و مصر حکومت او در سودان پایان یافت و آن کشور مجدداً به اشغال متجاوزین در آمد.




 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.