تبلیغات
عطوفت دراسلام - روزه درحدیث نبوی
عطوفت دراسلام
پنجشنبه 13 مهر 1391

روزه درحدیث نبوی

پنجشنبه 13 مهر 1391

نوع مطلب :

خداوند در قرآن می‏فرماید: «لَقَدْ کَانَ لَکُمْ فِی رَسُولِ اللَّهِ اُسْوَه حَسَنَه». برای شما در رسول­خدا نمونه و سرمشق نیکویی برای پیروی است برای آن کسی که به خدا و آخرت امیدوار است و بسیار خدا را یاد می‏کند.[1]
   پیامبر(ص) در طول تاریخ بزرگترین سرمشق بشریت بوده است، زیرا پیش از این که با گفتار خود مربی و راهنمای مردم باشد، با رفتار شخصی خویش بهترین تربیت کننده و راهبر بود.
   شخصیت پیامبر(ص) نمونه‏ای برای یک روزگار، یک نسل، یک ملت، یک مذهب و یک مکان خاص نمی‏باشد، بلکه یک سمبل جهانی و همیشگی برای تمام مردم در همه زمانهاست.
 
طلیعه  رمضان
   مرحوم کلینی از امام باقر(ع) نقل کرده است که چون ماه رمضان نزدیک شد و سه روز از شعبان مانده بود بلال به دستور رسول­الله(ص) مردم را جمع کرد و آن حضرت بر آنان خطبه خواند و آمدن رمضان و فضائل آن را بیان فرمود.[2]
   به این طریق با ورود ماه رمضان در سال دوم هجرت مسلمانان ماه پرهیز، ماه رحمت، مغفرت و صیام آن را آغاز کردند که تا قیام قیامت عمل واجب و عمومی گردید، روزه در امت­های قبل نیز بوده و اختصاص به اسلام ندارد، چنان که در کلام الله آمده:
کتب علیکم الصیام کما کتب علی­الذین من قبلکم لعلکم تتقون[3]
روزه بر شما مقرر شده است، همان گونه که بر کسانی که پیش از شما (بودند) مقرر شده بود، باشد که پرهیزگاری کنید.
   رسول­خدا(ص) دو مؤذن داشت که اذان می­گفتند یکی عبدالله بن ام مکتوم که نابینا بود و دیگری بلال حبشی، عبدالله قبل از صبح اذان می­گفت و بلال بعد از صبح، رسول­الله(ص) فرموده بود: هر وقت صدای ابن ام­مکتوم را شنیدید بخورید و بیاشامید و هر وقت صدای بلال را شنیدید امساک نمایید چنان که این مطلب را امام صادق(ع) از آن حضرت نقل فرموده است.[4]
 
روزه
  امام صادق(ع) فرمود: رسول­خدا(ص) در آغاز بعثت آن قدر پى در پى روزه مى‏گرفت كه مى‏گفتند دیگر افطار نمى‏كند. سپس آن قدر افطار مى‏كرد كه مى‏گفتند دیگر روزه نمى‏گیرد. آن‏گاه از این روش دست برداشت و یك روز در میان روزه مى‏گرفت كه روزه حضرت داود(ع) باشد. سپس آن را ترك كرد و سه روز ایام البیض (سیزده و چهارده و پانزدهم هر ماه) را روزه مى‏گرفت و سرانجام از آن هم صرف نظر كرد و سه روز را در دهه‏هاى ماه پخش كرد: پنجشنبه دهه اول و چهارشنبه دهه دوم و پنجشنبه دهه سوم و تا زنده بود این روش را ادامه داد.[5]
   رسول­خدا(ص)، ماه شعبان و ماه رمضان و سه روز از هر ماه، پنجشنبه اوّل، و چهارشنبه وسط، و پنجشنبه آخر ماه را روزه می‏داشت.[6]
   امام صادق‏(ع) فرموده‏اند: رسول­خدا(ص) دهه آخر رمضان را در مسجد معتکف می‏شد.
   همچنین فرموده‏اند: پیامبر(ص) چون دهه آخر رمضان فرا می‏رسید کمر می‏بست و از بانوان دوری می‏جست و شب­ها را احیا می‏کرد و همه وقت خود را برای عبادت فارغ می‏ساخت.[7]
 
روزه واقعی
   پیامبر(ص) زنی را مشاهده کرد در حالی که روزه بود به کنیز خود دشنام می­داد، سپس رسول­خدا(ص) غذایی طلبید و به آن زن گفت: بخور. عرض کرد: روزه هستم!
   فرمود: چگونه روزه‏ای در حالی که به کنیزت دشنام داده­ای؟!  چه کم هستند روزه­داران و چه بسیار گرسنگی کشندگان روزه فقط خودداری از خوردن و نوشیدن نیست![8]
 
اهمیت روزه در گفتار پیامبر
پیامبر(ص) به «جابر بن عبدالله انصاری» فرمود:
   ای جابر، این ماه مبارک رمضان است، هر کس روز آن را روزه بدارد، و قسمتی از شب آن را به عبادت بایستد، و شکم و خواهش­های نفس خود را از حرام باز دارد، و زبان خود را نگاهدارد، از گناهان پاک و مبرا می­شود، مثل بیرون رفتن از این ماه.
   جابر عرض کرد: ای رسول­خدا چه نیکوست این سخن که فرمودی!
فرمود: و چه سخت است این شرط­هایی که نمودم.[9]
   پیامبر(ص) وقت افطار می‏گفت: «اللهّم لک صمنا، و علی رزقک افطرنا، فتقبّل منّا،بار خدایا برای تو روزه داشتیم، و از روزی تو افطار کردیم، پس آن را از ما بپذیر و قبول فرما. و در پی آن می‏فرمود: تشنگی به‏سر آمد و رگ پی آب گرفت، و اجر و پاداش آن باقی است.[10]
 
روزه­دار دائمی
   روزى رسول­خدا(ص) به یاران خود فرمود: كدام یك از شما تمام روزها را روزه مى‏دارید؟ سلمان گفت: یا رسول­اللَّه، من. یكى از حاضران گفت: اى سلمان، اكثر روزها تو را دیده‏ام كه غذا مى‏خورى! سلمان گفت: چنان نیست كه تو گمان كرده‏اى، من در هر ماه سه روز آن را روزه مى‏گیرم، و خدا فرموده: «هر كه یك عمل خوبى انجام دهد ده برابر آن ثواب داده مى‏شود» و از طرفى هم روزه ماه شعبان را به ماه رمضان وصل مى‏كنم، و هر كه چنین كند ثواب روزه تمام دهر را دارد. رسول­خدا(ص) به آن مرد فرمود: كجا دیگر با مثل لقمان حكیم برخورد خواهى كرد؟ آنچه خواهى از او بپرس كه تو را پاسخ خواهد داد.[11]
 
ابواب خیر
   معاذ بن جبل گوید: در جنگ تبوک، بر اثر گرمای شدید مردم هر یک به گوشه­ای می­رفتند. من که در کنار پیامبراکرم(ص) بودم عرضه داشتم: ای رسول­خدا مرا به کاری راهنمایی فرما که به بهشتم رساند و از دوزخم و ارهاند. حضرت فرمودند: از چیزی بزرگ پرسیدی، ولی در عین حال اگر خدا بخواهد هر دشواری را آسان خواهد کرد ای معاذ! خدای را بپرست و هیچ چیز را شریک او قرار مده، نماز را به پا دار و زکات واجب را بپرداز و ماه رمضان روزه بدار، اینک اگر بخواهی، از ابواب خیر به تو خبر خواهم داد. عرض کردم: آری ای پیامبر­خدا(ص)! آنگاه فرمود: روزه سپر آتش دوزخ است و صدقه معاصی را فرو می­پوشد و شب زنده­داری مرد در عبادت پروردگار، موجب رضایت حضرت حق است.[12]
 
پاداش روزه­دار
   امام حسن(ع) فرمود: جمعی از یهودیان به محضر رسول­خدا(ص) آمدند... (بعد از سوال و پرسش از رسول­خدا و شنیدن جواب) سخنگوی یهودیان عرض کرد: پاداش روزه­دار در این ماه (ماه مبارک رمضان) چیست؟ پیامبر(ص) فرمود: هیچ مومنی نیست که این ماه را به خاطر خدا روزه بدارد جز آنکه خداوند هفت چیز به وی اعطا نماید: یکم حرام را از جسد وی دور سازد دوم او را به رحمت خویش نزدیک سازد، سوم دشواری­های هنگام موت را بر او آسان گرداند چهارم روزه را مایه امان از گرسنگی و تشنگی قیامت وی قرار دهد پنجم برائت از آتش رابه او عطا کند. ششم از غذاهای بهشت نصیب وی گرداند هفتم روزه را مایه عفو خطای پدرش، آدم قرار دهد.[13]   
 
درباره روزه پیامبر(ص)
   «امّ‏سلمه» گفته است: ندیدم رسول­خدا(ص) دو ماه پیاپی را روزه بدارد جز ماه شعبان و ماه رمضان را.
   همچنین از «عائشه» نقل شده است: ندیدم رسول­خدا(ص) در هیچ ماهی بیش از ماه شعبان روزه بدارد، بیشتر ماه شعبان بلکه تمام آن را روزه بود و «عبدالله» گفته است: رسول­خدا(ص) سه روز اوّل هر ماه را روزه می‏داشت و کمتر جمعه‏ای بود که روزه نباشد و «ابوهریره» گفته است: رسول­خدا(ص) فرمودند روز دوشنبه و پنجشنبه اعمال(به پیشگاه الهی) عرضه می‏شود و دوست دارم عمل من در حالی که روزه‏دار هستم عرضه شود.
   از «عائشه» و «امّ‏سلمه» سؤال شد: کدام عمل(عبادت) نزد رسول­خدا(ص) پسندیده‏تر بود؟
گفتند: آنچه بر آن مداومت شود هر چند کم باشد.[14]
  امام صادق(ع) فرمود: جنگ «بدر» در ماه رمضان (سال دوم هجرت) اتفاق افتاد، به این جهت رسول­خدا(ص) در آن سال در مسجد معتكف نشد، اما سال بعد، آن حضرت دو دهه اعتكاف كرد: یك دهه براى همان سال، و دهه دیگر براى قضاء اعتكاف سال قبل.[15]
   پیامبر(ص) هر گاه چیزى او را اندوهگین مى‏ساخت با روزه گرفتن و نماز خواندن بر دفع آن یارى مى‏جست.[16]
 


 [1]. احزاب/21.
[2]. شیخ کلینی، کاقی، قم، دار الکتب الاسلامیه، 1389، ج4، ص67.
[3]. مریم /26.
[4]. شیخ حر العاملی، وسائل الشیعه، قم موسسه آلالبیت 1414، ج4، ص625.
[5]. شیخ طبرسی، مکارم الاخلاق، قم، منشورات رضی، چ ششم، 1393، ص138.
[6]. شیخ حر عاملی، پیشین،  ج10، ص423 .
[7]. شیخ کلینی، پیشین،  ج4، ص155.
[8]. شیخ طوسی، تهذیب الاحکام، تحقیق سیدحسن خرسان، قم دار الکتب الاسلامیه، 1365ش، ج4، ص194.
[9]. شیخ صدوق، من لا یحضرالفقیه، تحقیق علی اکبر غفاری، قم، جامعه مدرسین، 1404ق، ج2، ص98.
 [10]. جلال الدین سیوطی، الدرالمنثور، جده نشردار المعرفه، ج1، ص138.
[11]. شیبخ حر العاملی، پیشین، ج10، ص421.
[12]. جلال الدین سیوطی، پیشین، ج5، ص176.
[13]. شیخ حر العاملی، پیشین، ج10، ص172.
 [14]. به نقل از کتاب سیمای آفتاب، ابوالفضل موسوی گرمارودی، انتشارات دلیل ما، ص45.
 [15]. شیخ حر عاملی، پیشین، ج10، ص533.
 [16]. شیخ طبرسی، مجمع البیان، بیروت، موسسه اعلمی، ج1، ص194.

 




 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.